Omstandigheden van vluchtelingen

Gepubliceerd op donderdag 24 december 2015

We worden platgegooid met berichten over vluchtelingen, en ik weet dat de meningen over de opvang van vluchtelingen zijn verdeeld. Ik ontmoette Wael, een man van 28, gevlucht uit Syrië. Na een angstige bootvlucht overleefd te hebben en veel te hebben gelopen kwam hij aan in Nederland. Eerst werd hij opgevangen in Kollum, maar later gingen de vluchtelingen, waaronder Wael, naar Leeuwarden. Vanuit die hoek hoorde ik één en al negativiteit. De vluchtelingen zouden ontevreden zijn omtrent de privacy (terwijl ze juist Kollum omruilden voor Leeuwarden vóór meer privacy), het eten zou niet te eten zijn, en de WiFi zou erg slecht zijn. Al om al kwam er ook nog eens bij kijken dat er weinig tot geen activiteiten waren. Hoe zit dit? Ik bezocht het WTC Leeuwarden.

Bezoekers moeten zich melden in een wit hokje van het COA, aan het begin van het kamp. Mijn identiteitskaart werd gevraagd, en er werd gevraagd bij wie ik op bezoek kwam. Dat was het, dat is de procedure voor bezoekers. Ik werd niet eens gefouilleerd, maar goed. Ik kwam het WTC binnen waar ik bijna omver werd gereden door een kind op skeelers. De bruine oogjes keken mij aan, en op het gezichtje kwam een klein lachje tevoorschijn. Er was veel lawaai, mensen schreeuwden, kinderen huilden, en zo meer.

Ik zag mensen lachen, maar zag ook veel tranen van mensen die aan het bellen waren. Ik zag mensen eenzaam in een hoekje zitten, maar zag ook mensen badmintonnen, verstoppertje spelen, en skeeleren. Ik zag mensen aan een tafel Skypen, wat erop duidt dat de internetverbinding wel degelijk goed werkt. Ha, één ''gerucht'' ter plekke van tafel geveegd. Ik zag mensen eten, brood, besmeerd met kwark en sambal. Wat?

Ik staarde met een onbegrijpelijk gezicht naar het met sambal en kwark belegde broodje. De vrouw van het broodje zag het waarop ze mij wenkte. Ik besloot naar haar toe te gaan. Het is in hun cultuur niet gepast om iets te weigeren en om gedoe te voorkomen, liep ik naar haar toe. Bovendien zag de vrouw er lief uit. Ze lachte. Ze scheurde het broodje in tweeën en gaf een stuk aan mij. Ik schudde nee, maar ze drong aan. Weer schudde ik nee, waarop ze lachte. Ik nam het toch maar aan, ze drong tenslotte zo aan... Honger had ik niet, vooral niet toen ik de combinatie van brood-kwark-sambal zag, maar ze keek toe hoe ik het in mijn mond stopte. Mijn god. Niet dat de combinatie van kwark met sambal zo goor is, maar ik snap nu volkomen waarom men ''zeurt'' over de kwaliteit het eten. Het brood smaakte naar een stuk rubber (niet dat ik ooit rubber heb gegeten, maar goed). De smaak van sambal met kwark maakte het voor 25% iéts aangenamer om te eten. Wael lachte me uit en hield een bekertje thee voor. ''Hier, om het wat weg te spoelen. Snap je nu waarom ik liever niet eet?''. Ja, hier was ik het volkomen mee eens, terwijl ik keek naar een bordje bruine soep wat aardig overeen kwam met een bord hondenvoer. Wael eet liever niks, dan de troep die ze hier krijgen voorgeschoteld. Geld om elke dag zelf eten te halen heeft hij niet, daarom slaat hij het af en toe over. Vluchtelingen krijgen alleen geld wanneer ze in een AZC vinden. En het WTC is een crisisopvang. Wael is mager, hij vertelde dat hij sinds dat hij in Nederland is van maat 32 naar 28 is gegaan. Hij eet met name alleen maar koekjes en drinkt thee.



Wat het gebrek aan activiteiten betreft, dat gerucht kan ik ook niet echt ergens bevestigen. De mensen zijn óf met hun eigen dingen bezig, zitten op hun telefoon, bellen, spelen tafeltennis, Skypen via hun laptop, of spelen met hun kinderen. Ook is er de mogelijkheid om Nederlandse les te volgen en je kunt tv kijken. Ook zijn vele groepen aanwezig die kinderen voorzien van activiteiten en voldoende afleiding.

Het viel mij wel op dat de privacy ver te zoeken was. Als privacy volgens het COA is dat je 8 mensen in één hok stopt met maar 3 kluisjes bestemd voor waardevolle spullen, een open ruimte waarbij je 's nachts andermans gesnurk, het doortrekken van toiletten en het geschreeuw van anderen hoort? Het WTC is een holle ruimte vanwege de grote ruimte, de hokken waarin de vluchtelingen met 8 personen in liggen te slapen heeft verder geen ''plafond''. Dit maakt dat je alles, maar dan ook echt álles waardoor je alles kunt horen. Het heeft wel 4 muren en een ingang afgeschermd met een gordijn, maar voor de rest is het erg onrustig en lawaaiig. Wael vertelt dat hij veel slapeloze nachten heeft. Mensen vechten ook vaak 's nachts. Hij kan mensen 10 hokken verder gewoon horen, met name kinderen. ''Kinderen zijn net nachtdieren, ze zorgen er vaak voor dat ik wakker ben''. Oordopjes heeft volgens Wael ook geen zin, omdat hij dan zijn wekker niet hoort. Hij zet zijn wekker wel voor het ontbijt, zodat hij tóch iets binnen heeft. Soms is hij om half 5 nog op Whats-app, simpel om het feit omdat hij niet kan slapen. Hij ziet er ook erg vermoeid uit. Maar ach, hij is hier tenminste veilig en heeft een dak boven zijn hoofd, al zegt hij het zelf.

Als ik eenmaal weer buiten sta, voel ik me lichtelijk in de war. Het eten is inderdaad niet te eten en het ziet er niet uit, de slaapplekken zijn ook erg naar, ik kan er niet het woordje privacy aan hangen. Het voelt een beetje onwerkelijk. En ik maar zeuren over mijn eigen brood dat het zo klef is. Ik voelde me aan de ene kant een ondankbaar kreng, aan de andere kant dankbaar dat ik even binnen mocht zien, omdat ik juist door deze dingen dankbaar wórd.

Niet alles kan tot de puntjes geregeld worden, dat snap ik heus wel met de stroom vluchtelingen. Maar soms is het ver van onmenselijk hoe er wordt gehandeld en hoe er met de mensen wordt omgegaan.